सन् २०२५ अगस्ट ८ — अमेरिकी चिप निर्माता कम्पनी इन्टेलका प्रमुख कार्यकारी अधिकारी (CEO) लिप-बु टानको कम्पनी पुनर्जीवन योजना राजनीतिक दबाबबीच थप जटिल बन्दै गएको छ। पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले टानको चिनियाँ कम्पनीहरूसँगको सम्पर्कलाई विवादास्पद बताउँदै उनको राजीनामा माग गरेका छन्।
ट्रम्पको दाबी अनुसार, टानले विगतमा सयौँ चिनियाँ कम्पनीहरूमा लगानी गरेका थिए, जसमा केहीको सम्बन्ध चीनको सेनासँग देखिन्छ। यसअघि रोयटर्सले दिएको विवरणमा ती लगानीमध्ये कुनै पनि अमेरिकी कोषको प्रतिबन्ध सूचीमा परेको प्रमाण भने भेटिएको थिएन।
राजनीतिक दबाब र व्यापारिक चुनौती
निवेशकहरू र उद्योग विश्लेषकहरूका अनुसार, यो विवादले टानको ध्यान लागत कटौती र उत्पादन रणनीतिमा केन्द्रित योजनाबाट हटाउन सक्छ। गाबेली फन्ड्सका विश्लेषक र्युता माकिनोका अनुसार, ट्रम्पले इन्टेललाई अमेरिकाभित्र ठूलो लगानी गर्न दबाब दिन सक्ने सम्भावना छ, तर अहिलेको अवस्थाले त्यस्तो खर्च सम्भव देखिँदैन।
एप्पल र एनभिडियाजस्ता प्रतिस्पर्धीहरूले घरेलु उत्पादन विस्तारका लागि अर्बौँ डलर खर्च गर्ने घोषणा गरिसकेका छन्। पुराना CEO प्याट जेलसिङरको नेतृत्वमा इन्टेलले पनि २०२२ को CHIPS ऐनअन्तर्गत अमेरिकामा अत्याधुनिक कारखाना निर्माणको ठूलो योजना बनाएको थियो।
तर टानले पदभार सम्हालेपछि उक्त महत्वाकांक्षा घटाएका छन्। उनले ओहायोमा निर्माणाधीन कारखानाको काम ढिला गर्ने र नयाँ कारखाना केवल माग बढेपछि मात्र बनाउने योजना सार्वजनिक गरेका छन्। यो निर्णयले ट्रम्पसँगको सम्बन्धमा थप तनाव ल्याउने देखिन्छ।
कम्पनी र टानको प्रतिक्रिया
इन्टेलले सार्वजनिक गरेको विज्ञप्तिमा अमेरिकी उत्पादन विस्तारमा निरन्तर लगानी गर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्याएको भए पनि ट्रम्पको राजीनामा मागबारे कुनै प्रत्यक्ष प्रतिक्रिया दिएको छैन। Aptus Capital Advisors का डेविड वाग्नरले विज्ञप्तिलाई “निर्जीव” भन्दै बोर्डले टानलाई पूर्ण समर्थन गर्न वा तुरुन्तै नेतृत्व परिवर्तनको निर्णय गर्न सुझाव दिएका छन्।
टानले भने व्यक्तिगत वक्तव्य जारी गर्दै अमेरिका आफ्नो घर भएको ४० वर्षभन्दा लामो समयको स्मरण गर्दै देशले दिएको अवसरप्रति आभार व्यक्त गरेका छन्। उनले आफ्नो करिअर सधैं कानुनी र नैतिक मापदण्डमा आधारित भएको बताए।
अघिल्लो कार्यकालमाथि प्रश्न
इन्टेलमा आउनु अघि, टान २००८ देखि २०२१ सम्म क्याडेन्स डिजाइन सिस्टम्सका CEO थिए। हालै उक्त कम्पनीले चिनियाँ सैन्य विश्वविद्यालयलाई उत्पादन बेच्ने आरोपमा १४० मिलियन डलरभन्दा बढी जरिवाना तिर्न सहमति जनाएको छ। टानका अनुसार यसबारे धेरै गलत जानकारी फैलाइएको छ।
टानको हालको रणनीति गैर-उत्पादक व्यवसायहरू हटाएर केही मुख्य उत्पादनमा ध्यान केन्द्रित गर्ने हो। उद्योग विश्लेषकहरू चेतावनी दिन्छन् कि यदि टानले पद छोडे भने, इन्टेलको पुनर्गठन ढिला हुनेछ र कम्पनीको प्रतिस्पर्धी क्षमतामा असर पर्न सक्छ।
